Hà Nội, ngày 10/12/2025, tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo (AI) – văn bản pháp luật chuyên biệt đầu tiên điều chỉnh toàn diện phát triển, quản lý và sử dụng AI tại Việt Nam. Luật được thông qua với tỷ lệ tán thành cao và sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026.

Những nội dung trọng tâm của Luật Trí tuệ nhân tạo

Luật Trí tuệ nhân tạo được Quốc hội thông qua với tỷ lệ tán thành cao, chính thức đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc xây dựng một hành lang pháp lý toàn diện cho AI tại Việt Nam. Luật khẳng định rõ nguyên tắc lấy con người làm trung tâm, yêu cầu các hệ thống AI phải phục vụ con người, không thay thế vai trò con người và đặc biệt phải có sự giám sát của con người đối với những quyết định mang tính quan trọng.

Trong quá trình soạn thảo, cơ quan chức năng đã tham khảo kinh nghiệm quốc tế từ nhiều mô hình quản lý khác nhau như Liên minh châu Âu (đề cao an toàn và kiểm soát chặt), Nhật Bản (tập trung thúc đẩy phát triển) hay Hàn Quốc (kết hợp cả hai yếu tố nhưng mức độ an toàn ở mức nhẹ hơn). Trên cơ sở đó, Việt Nam lựa chọn cho mình phương án tiếp cận hài hòa: mức độ đảm bảo an toàn được thiết kế cao hơn tiêu chuẩn cơ bản của một số quốc gia, nhưng vẫn nhẹ hơn và ít thủ tục hơn mô hình châu Âu, đồng thời tạo không gian phát triển mạnh mẽ tương tự định hướng của Nhật Bản.

Cách tiếp cận này được đánh giá là phù hợp với điều kiện của Việt Nam, vừa giúp quản lý rủi ro, bảo vệ người dân và xã hội, vừa tạo động lực để doanh nghiệp, viện nghiên cứu và đội ngũ kỹ sư trong nước tự tin đổi mới, thử nghiệm và triển khai các ứng dụng AI vào đời sống.

Luật Trí tuệ nhân tạo đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc xây dựng một hành lang pháp lý toàn diện cho AI tại Việt Nam.

Vì sao đây là bước ngoặt?

Luật AI cho thấy quyết tâm của Nhà nước trong việc chuyển đổi AI từ công cụ công nghệ thành hạ tầng trí tuệ quốc gia: vừa bảo vệ quyền lợi người dân, an ninh, chủ quyền số, vừa tạo hành lang pháp lý cho doanh nghiệp và viện nghiên cứu thử nghiệm, thương mại hóa công nghệ.

Việc quy định rõ giám sát của con người và phân loại mức độ rủi ro để quản lý tạo nền tảng pháp lý nhằm cân bằng giữa kiểm soát rủi ro và khuyến khích sáng tạo.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì khi Luật AI có hiệu lực?

  • Đối với doanh nghiệp công nghệ/ startup: cần rà soát giải pháp AI theo khung phân loại rủi ro (để biết có thuộc nhóm cần kiểm soát chặt hay không), chuẩn bị tuân thủ yêu cầu về minh bạch, đánh giá tác động và giám sát con người; đồng thời tận dụng cơ chế hỗ trợ (voucher, sandbox, quỹ) khi triển khai thí điểm.
  • Đối với tổ chức sử dụng AI trong dịch vụ công, y tế, tài chính, an ninh: chú ý tới các yêu cầu giám sát con người và minh bạch quyết định khi AI ảnh hưởng lớn tới quyền lợi, an toàn của người dân.
  • Đối với người dân: Luật nhấn mạnh quyền lợi người dùng, yêu cầu bảo vệ dữ liệu, minh bạch và trách nhiệm khi AI gây thiệt hại. Các cơ chế bảo vệ này sẽ được cụ thể hóa trong các văn bản hướng dẫn, nghị định đi kèm.

Leeon đồng hành cùng doanh nghiệp trong hành trình ứng dụng AI an toàn và hiệu quả

Luật Trí tuệ nhân tạo mở ra cả cơ hội lẫn trách nhiệm cho hệ sinh thái công nghệ Việt Nam. Với vai trò là một tổ chức hoạt động trong lĩnh vực công nghệ và chuyển đổi số, Leeon CS nhận thấy:

  1. Các bộ phận phát triển sản phẩm và pháp chế cần cập nhật nhanh các quy định chi tiết khi văn bản hướng dẫn được ban hành.
  2. Các dự án AI nên sớm thiết kế cơ chế giám sát con người, đánh giá rủi ro và ghi nhận tài liệu minh bạch để đảm bảo tuân thủ.
  3. Doanh nghiệp nên tìm hiểu cơ chế sandbox và chương trình hỗ trợ (AI Voucher, Quỹ AI) để giảm rủi ro thử nghiệm và tận dụng nguồn lực nhà nước.

Leeon CS sẽ tiếp tục theo dõi, phân tích và cập nhật hướng dẫn thực tiễn cho đối tác và khách hàng khi các văn bản hướng dẫn kỹ thuật, nghị định liên quan được ban hành.

Việc thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo là cột mốc quan trọng giúp Việt Nam sớm có khung pháp lý toàn diện cho AI, vừa bảo đảm an toàn, quyền con người, vừa tạo điều kiện phát triển công nghệ trong nước. Mọi diễn biến về văn bản hướng dẫn, nghị định chi tiết và lộ trình triển khai sẽ tiếp tục được các cơ quan chức năng công bố trong thời gian tới. Leeon CS sẽ cập nhật đến bạn đọc sớm nhất.

 

Nguồn: Tổng hợp Internet

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *